Desk News: దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ప్రదానోత్సవం సందర్భంగా భారతీయ సినీ చరిత్రను మరోసారి గుర్తుచేసుకుంటున్న వేళ.. కేవలం 35 ఏళ్ల వయసులోనే అకాల మరణం చెందిన కన్నడ సినీ దిగ్గజం శంకర్ నాగ్‌ను స్మరించుకోవాల్సిన సందర్భం ఇది. నటుడిగా, దర్శకుడిగా, రచయితగా మాత్రమే కాకుండా భవిష్యత్తును ముందుగానే ఊహించిన విజనరీగా ఆయనకు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది.

కొంతమంది కళాకారులు తెరపై కనిపించి కాలంతో పాటు మరుగున పడిపోతారు. కానీ శంకర్ నాగ్ మాత్రం తాను సృష్టించిన పాత్రలు, తెరకెక్కించిన కథలు, కన్న కన్న కలలతో నేటికీ ప్రజల మధ్య జీవిస్తూనే ఉన్నారు. ముఖ్యంగా బెంగళూరు నగరంతో ఆయనకు ఉన్న అనుబంధం ప్రత్యేకమైనది. నగర వీధుల్లో తిరిగే అనేక ఆటోల వెనుక కనిపించే ఆయన చిత్రపటమే, ఆయనపై ఉన్న అభిమానానికి నిదర్శనం.

సినిమాను దాటి.. నగర భవిష్యత్తును ఊహించిన విజనరీ

శంకర్ నాగ్ ఆలోచనలు సినిమాలకే పరిమితం కాలేదు. బెంగళూరు నగర భవిష్యత్తు గురించి ఆయనకు ఉన్న దూరదృష్టి అప్పట్లోనే పలువురిని ఆశ్చర్యపరిచింది. 1980లలోనే నగరానికి మెట్రో రైలు అవసరమని ఆలోచించి, 1989లోనే దానికి సంబంధించిన బ్లూప్రింట్ రూపకల్పనపై దృష్టి పెట్టారు.

అంతేకాదు.. నంది హిల్స్‌కు రోప్‌వే, తక్కువ ఖర్చుతో తక్కువ సమయంలో నిర్మించగలిగే గృహాలు వంటి అనేక వినూత్న ఆలోచనలు కూడా ఆయనకు ఉండేవి. ఆయన జీవించి ఉంటే ఈ ఆలోచనల్లో ఇంకా ఎన్ని వాస్తవరూపం దాల్చేవో అనేది ఊహకే పరిమితం.

‘మాల్గుడి డేస్’తో చిరస్థాయిగా

భారతీయ టెలివిజన్ చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించిన ‘మాల్గుడి డేస్’ శంకర్ నాగ్ ప్రతిభకు మరో మైలురాయి. 1987లో ప్రసారమైన ఈ సీరియల్.. ఆర్.కె. నారాయణ్ రచనలకు దృశ్యరూపం ఇచ్చింది.

కర్ణాటకలోని శివమొగ్గ జిల్లా అగుంబె ప్రాంతంలో చిత్రీకరించిన ఈ సీరియల్‌లో మాల్గుడి అనే కల్పిత పట్టణాన్ని, అక్కడి మనుషుల జీవితాలను, ముఖ్యంగా స్వామి బాల్య ప్రపంచాన్ని శంకర్ నాగ్ ఎంతో సహజంగా తెరపై ఆవిష్కరించారు.

అనంత్ నాగ్ తదితర నటులతో కలిసి రూపొందించిన ‘మాల్గుడి డేస్’.. ఒక తరం బాల్యస్మృతుల్లో చెరగని ముద్ర వేసింది. ఆదివారం ఉదయాన్నే టెలివిజన్ ముందు కుటుంబమంతా కూర్చునే రోజుల్లో ఈ సీరియల్ ఒక ప్రత్యేక అనుభూతిని అందించింది.

కన్నడ తెర నుంచి జాతీయ స్థాయికి

శంకర్ నాగ్ ప్రతిభ కన్నడ చిత్రసీమకే పరిమితం కాలేదు. ఆయన తొలి చిత్రం ‘ఒందనొందు కాలదల్లి’ (1978)కి గిరీష్ కర్నాడ్ దర్శకత్వం వహించారు. అనంతరం వీరి అనుబంధం కొనసాగింది.

గిరీష్ కర్నాడ్ దర్శకత్వం వహించిన హిందీ చిత్రం ‘ఉత్సవ్’ (1984)లో శశి కపూర్, రేఖ వంటి ప్రముఖ నటులతో కలిసి శంకర్ నాగ్ నటించారు. ఈ చిత్రం ద్వారా ఆయన జాతీయ స్థాయిలోనూ తన ప్రతిభను చాటుకున్నారు.

అన్నదమ్ముల అనుబంధం.. ‘సంకేత్’ నుంచి ‘రంగ శంకర’ వరకు

అనంత్ నాగ్, శంకర్ నాగ్ అన్నదమ్ముల అనుబంధం కళారంగంలోనూ ప్రత్యేకమైనది. ఇద్దరూ కలిసి ‘సంకేత్’ అనే నాటక బృందాన్ని స్థాపించారు. రంగస్థలం, సినిమా, టెలివిజన్.. ఇలా వివిధ మాధ్యమాల్లో తమదైన ముద్ర వేశారు.

శంకర్ నాగ్ మరణించిన తర్వాత ఆయన కళా వారసత్వాన్ని కొనసాగించడంలో ఆయన భార్య అరుంధతీ నాగ్ కీలక పాత్ర పోషించారు. 1992లో ‘సంకేత్ ట్రస్ట్’ను స్థాపించి, శంకర్ నాగ్ కలగన్న రంగస్థల వేదికకు రూపం ఇచ్చే దిశగా కృషి చేశారు. ఆ ప్రయత్నాల ఫలితంగానే 2004లో బెంగళూరులో ‘రంగ శంకర’ నాటకరంగం ఆవిర్భవించింది.

అరుంధతీ నాగ్ కూడా నటిగా, రంగస్థల కళాకారిణిగా విశిష్ట సేవలు అందించారు. ఆమెకు 2009లో ‘పా’ చిత్రంలో నటనకు జాతీయ ఉత్తమ సహాయ నటి అవార్డు లభించగా, 2010లో పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది.

తండ్రి జ్ఞాపకాలను మోస్తూ.. కుమార్తె కావ్య

శంకర్ నాగ్ మరణించే సమయానికి ఆయన కుమార్తె కావ్యకు కేవలం రెండున్నరేళ్ల వయసు. తండ్రి జ్ఞాపకాలు పూర్తిగా గుర్తుండని వయసులోనే ఆమె ఆయనను కోల్పోయారు.

తరువాత కాలంలో వైల్డ్‌లైఫ్ బయాలజీలో పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసిన కావ్య.. పర్యావరణహిత ఉత్పత్తుల రంగంలో అడుగుపెట్టి ‘Coconess’ బ్రాండ్‌ను నిర్వహిస్తున్నారు. తండ్రి వారసత్వాన్ని తనదైన మార్గంలో కొనసాగిస్తూ ఆమె ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.

1990 సెప్టెంబర్ 30.. ఆ చీకటి రోజు

శంకర్ నాగ్ ఎన్నో కలలు కన్న ప్రాజెక్టుల్లో ‘జోకుమారస్వామి’ ఒకటి. ఆ ప్రాజెక్ట్ పనుల్లో భాగంగా ఉత్తర కర్ణాటకలోని వివిధ ప్రాంతాలను సందర్శించి, లొకేషన్లను పరిశీలించిన అనంతరం బెంగళూరుకు తిరిగి వస్తున్న సమయంలో విషాదం చోటుచేసుకుంది.

1990 సెప్టెంబర్ 30న దావణగెరె సమీపంలోని అనగోడు గ్రామం వద్ద ఆయన ప్రయాణిస్తున్న కారు ప్రమాదానికి గురైంది. ఈ ప్రమాదంలో కేవలం 35 ఏళ్ల వయసులోనే శంకర్ నాగ్ కన్నుమూశారు.

అది కన్నడ చిత్రసీమకు మాత్రమే కాదు.. భారతీయ కళారంగానికి కూడా తీరని లోటుగా మిగిలిపోయింది.

శరీరం దూరమైనా.. కలలు సజీవమే

శంకర్ నాగ్ జీవితకాలం చిన్నదే కావచ్చు. కానీ ఆయన ఆలోచనల పరిధి మాత్రం దశాబ్దాలను దాటింది. తెరపై ఆయన సృష్టించిన పాత్రలు, ‘మాల్గుడి డేస్’తో అందించిన బాల్య జ్ఞాపకాలు, సినిమాలపై ఆయన చేసిన ప్రయోగాలు, బెంగళూరు గురించి ఆయన కన్న భవిష్యత్ కలలు.. ఇవన్నీ నేటికీ ఆయనను ప్రజల మధ్య సజీవంగా ఉంచుతున్నాయి.

కాలం గడిచినా బెంగళూరు వీధుల్లో ఆటోల వెనుక కనిపించే ‘ఆటో రాజా’ చిత్రం.. కన్నడిగుల హృదయాల్లో శంకర్ నాగ్‌కు ఉన్న స్థానం ఎంత ప్రత్యేకమో చెబుతూనే ఉంది.

కొంతమంది కళాకారులు తమ కాలంలో జీవిస్తారు.

శంకర్ నాగ్ మాత్రం తాను కన్న కలల్లో, తాను సృష్టించిన కళలో.. తరతరాలుగా జీవిస్తూనే ఉంటారు.

ప్రతినిధి చిత్రం: ఈ వార్తలో పేర్కొన్న కార్యక్రమానికి సంబంధించిన అసలు ఫోటో కాదు.

చిత్రం: President’s Secretariat / GODL-India. మూలం: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dadasaheb_Phalke_Awardee_Shri_Anant_Nag.jpg

లైసెన్స్: https://data.gov.in/government-open-data-license-india

చిత్రం యథాతథంగా ఉపయోగించబడింది; పేజీ అమరికను బట్టి ప్రివ్యూ కత్తిరించబడవచ్చు.